این مقاله صرفا با هدف افزایش آگاهی شما تهیه شده و جایگزین مشاوره تخصصی پزشکی نیست. پیش از هرگونه اقدام درمانی، با دکتر حسین طاهری مشورت کنید.
واریس از مشکلاتی است که درمان دائمی خصوصا در منزل برای آن امکان پذیر نیست؛ بلکه بیشتر باید از طریق مراقبت و روش های خانگی آن را کنترل کرد. در کنار سایر روش ها مثل پیاده روی و پوشیدن جوراب واریس، استفاده از آب سرد برای واریس به کنترل درد و ممانعت از تجمع خون در پاها کمک می کند. درمان واریس با آب سرد باعث انقباض عروق و عضلات شده و با کوچک شدن رگ ها و در نتیجه حرکت خون به سمت بالا، می تواند درد، التهاب و تورم پاها را کمتر کند. شما می توانید در کنار مراجعه به بهترین کلینیک درمان واریس یا شهر خود، در کنار استفاده از روش های به روز درمانی، از فواید آب سرد برای این بیماری استفاده کنید.
چرا سرما برای درمان واریس مفید است؟
رابطه منحصر به فردی بین سرما، عملکرد سیستم گردش خون و سلامت رگ های بدن وجود دارد که می تواند برای بهبود واریس نیز مفید باشد. در ابتدا باید بدانید برای درمان کامل واریس، باید در کنار درمان هایی همچون جراحی، درمان واریس با لیزر، از روش هایی مانند کمپرس یخ برای تسکین ناراحتی و درد کمک بگیرید. در اینجا به بررسی دلایل درمان واریس با آب سرد می پردازیم.
1. انقباض بهتر سیاهرگ ها
در سیاهرگ های پا دریچه هایی وجود دارند که به صورت یک طرفه خون را به سمت قلب باز می گردانند. ناتوانی این عضلات در انقباض منجر به تجمع خون در پاها می شود. سرما با سفت کردن رگ ها و کوچک کردن عروق، به نوعی وظیفه دریچه های سیاهرگی را انجام می دهد و مانع از جمع شدن خون در پا می شود.
3. کاهش تورم پاها
تورم پاها در اثر واریس ناشی از اتسعاع رگ ها و همچنین التهاب بافت ها است. التهاب نیز به دلیل تجمع یک سری از فاکتورهای خونی در ناحیه به وجود می آید. سرما با کند کردن جریان خون در رگ های خونی، مانع از تجمع فاکتورهای التهاب و در نتیجه عامل کاهش قابل توجه تورم در پاها است.
4. کند شدن فعالیت بدنی
اب سرد برای واریس به طور طبیعی باعث کندتر و کمتر شدن ریتم فعالیت می شود. با کاهش فعالیت، فشار روی رگ ها نیز به میزان قابل توجهی کاهش می یابد و فرصتی برای بهبود، ترمیم و سلامت بیشتر آن ها به وجود می آید.
5. گردش خون بهتر
از آنجایی که سرما عروق خونی را منبسط می کند، قلب باید پمپاژ قوی تر و بیشتری انجام دهد. در نتیجه اکسیژن بیشتری در سراسر بدن توزیع می شود که به سلامت عروق، بافت ها و ترمیم رگ ها کمک می کند.
مزایای اب سرد برای واریس چیست؟
با وجود همه فواید آب سرد برای واریس باید بدانیم مزیت های این روش به عنوان یک روش مراقبتی در منزل چیست. از خوبی های آن می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- یک ضد التهاب طبیعی به حساب می آید.
- بدون هزینه و راحت انجام می شود.
- در خانه قابل انجام است.
- در زمان کوتاهی درد را تسکین می دهد و می توان اثر آن را دید.
- به دفعات و در مدت طولانی می توان از این روش استفاده کرد.
معایب درمان واریس با یخ چیست؟
در کنار جنبه های مثبت درمان واریس با آب سرد، دو نکته در این مورد قابل توجه است که از معایب این روش به شمار می روند، بنابراین باید در استفاده از این روش، از زیاده روی پرهیز نمود. این دو مورد عبارتند از:
- اختلال در گردش خون ناحیه: ریسک انقباض بیش از اندازه رگ ها وجود دارد که باعث کاهش اکسیژن و مواد مغذی در ناحیه می شود.
- افزایش درد در رگ های واریسی: تلاش بدن برای افزایش دما و افزایش تپش قلب، می تواند فشار روی سیاهرگ ها را بالا برده و در نتیجه باعث درد و ناراحتی بیشتر شود.
فواید گذاشتن پا در آب سرد
در زیر فواید استفاده از آب سرد برای واریس اشاره می شود:
- کاهش تورم
- کاهش درد و سوزش
- بهبود موقت گردش خون
- گاهش احساس گرما و خارش واریس
روش درمان واریس با آب سرد
می توان با ۳ روش از فواید سرما روی رگ های عنکبوتی بهره مند شد:
۱- استفاده از کمپرس یخ
یک پارچه با قدرت آب گیری بالا یا حوله را ۳۰ ثانیه در آب یخ قرار دهید، آب آن را بگیرید و روی موضع بگذارید. سرمای حوله که کامل به پا منتقل شد، دوباره این مرحله را تکرار کنید.
۲- استفاده از پک یخ
اگر از کیسه یا پک یخ استفاده می شود که دمای خیلی پایینی دارند، حتما باید آن ها را در یک حوله یا پارچه پیچید تا پوست دچار آسیب نشود. پک را ۲ تا ۳ دقیقه روی موضع قرار دهید و به مدت ۵ دقیقه آن را بردارید تا پوست آسیب نبیند. این کار به مدت ۲۰ دقیقه انجام دهید و ۳ بار در روز تکرار کنید. درمان واریکوسل با یخ نیز امکان پذیر است.
۳- حمام آب سرد
حمام آب سرد با پایین آوردن دمای کلی بدن و کاهش گردش خون منجر به بهبود علائم و درد می شود. همچنین می توان پاها را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در وان آب خنک (نه یخ) غوطه ور کرد.
نکات مهم برای درمان واریس با آب سرد
درمان واریس با سرما نکات مهمی دارد که برای جلوگیری از آسیب و تشدید مشکل، باید به آنها توجه داشته باشید:
- قبل از مشورت با پزشک و بررسی عروق عنکبوتی پا، خودسرانه از کمپرس سرد برای واریس استفاده نکنید.
- اگر از یخ استفاده کردید، هرگز آن را به صورت مستقیم روی پوست موضع نگذارید.
- غوطه ور کردن پاها در آب و خصوصا آب یخ، تا دو هفته پس از جراحی واریس ممنوع است.
- بیشتر از ۳ بار در روز و هر بار به مدت ۲۰ دقیقه استفاده از کمپرس یخ توصیه نمی شود.
- در صورت تشدید درد، تورم، خارش یا قرمزی در ناحیه، باید استفاده از کمپرس سرد را متوقف کرد.
مقایسه تاثیر آب سرد، آب گرم و یخ بر واریس
در جدول زیر به مقایسه اثرات آب با دماهای مختلف بر وضعیت واریس در بدن پرداخته ایم:
| روش | تأثیر احتمالی بر علائم واریس | میزان توصیه |
| آب خنک | انقباض موقت عروق و کمک به کاهش احساس سنگینی و تورم پا | مناسب برای تسکین موقت |
| دوش آب گرم | گشاد شدن عروق و احتمال افزایش احساس سنگینی و برجستگی رگها | بهتر است محدود شود |
| جکوزی و آب بسیار گرم | افزایش دمای بدن و تشدید اتساع عروق میتواند علائم واریس را بیشتر کند | توصیه نمیشود |
| کمپرس سرد | کاهش موقت درد، التهاب و تورم موضعی | با رعایت نکات ایمنی مناسب است |
| یخ مستقیم روی پوست | سرمای شدید میتواند باعث آسیب پوستی و سوختگی ناشی از سرما شود | استفاده مستقیم ممنوع |
| شنا در آب خنک | فشار آب و فعالیت عضلات پا میتواند به بازگشت خون وریدی کمک کند | در صورت نداشتن منع پزشکی، مناسب است |
بهترین زمان استفاده از آب سرد برای واریس
بر اساس توصیه های دکتر حسین طاهری استفاده از آب سرد در زمان هایی که پاها در فشار زیادی قرار دارند می تواند به کاهش علائم درد کمک کند. از دیگر زمان هایی که استفاده آب سرد برای واریس مناسب است، در ادامه اشاره شده است:
1. در انتهای روز یا بعد از نشستن و ایستادن های طولانی
برای مثال خانم های خانه داری که ساعت ها ایستاده کار می کنند یا افراد در مشاغلی که ایستادن های طولانی مدت دارند، بعد از مدتی احساس سنگینی در پاهای خود می کنند که با شستن پای خود با آب سرد می توانند به کاهش سنگینی پای خود کمک کنند.
2. بعد از حمام آب گرم
آب گرم باعث گشاد شدن عروق و افزایش تجمع خون در سیاهرگ های آسیب دیده می شود. به همین دلیل پیشنهاد می شود که بعد از استحمام، حدود 30 تا 60 ثانیه آب خنک روی ساق و ران ها گرفته شود.
در آخر، درمان واریس با آب سرد امکان پذیر است؟
واریس به دلیل تجمع خون در عروق پا و ناتوانی رگ ها در بازگشت این خون به ریه و قلب رخ می دهد؛ بنابراین هر عاملی که بتواند به انقباض عضلات پا و بازگشت خون کمک کند، یک روش کمک درمانی مطلوب است. استفاده از کمپرس یخ و درمان واریس با آب سرد برای واریس می تواند به صورت موقت باعث کاهش علائم شود. درمان قطعی و کامل با این روش ممکن نیست و برای بهبودی کامل رگ های واریسی باید به پزشک متخصص مراجعه نمود.
سوالات متداول؛ درمان واریس با یخ
بین گرم کردن و کمپرس سرد کدام یک برای واریس بهتر است؟
گرما با افزایش جریان خون و گشاد کردن عروق باعث ناراحتی بیشتر پاها می شود؛ اما استفاده از پک یخ یا آب سرد عملکرد سیاهرگ ها را بهبود می بخشد.
تاثیر سرما بر رگ های واریسی چیست؟
سرما باعث منقبض شدن رگ ها و کوچک شدن آن ها و در نتیجه کاهش تجمع خون در پاها می شود. از این طریق تورم و درد التیام پیدا می کند.
آیا آب سرد برای واریس خوب است؟
بله می تواند مفید باشد اما به عنوان درمان قطعی محسوب نمی شود.
آیا آب سرد رگ را از بین میبرد؟
خیر. آب سرد باعثدرمان یا از بنی رفتن رگ های واریسی نمی شود. سرما باعث انقباض موقتی عروق بدن شده و میتواند به کاهش و کم شدن علائمی مانند تورم و احساس سنگینی پا کمک کند، اما روی علت اصلی واریس که ضعف دریچه های سیاهرگی است تاثیری ندارد.
یخ برای واریس خوبه؟
بله، یخ برای واریس به کاهش ورم در پا کمک می کند. طرز استفاده از یخ برای واریس هم به این صورت است که ایتدا یخ را داخل یک حوله قرار داده و سپس روی ناحیه موردنظر بگذارید.
بعد از لیزر واریس یا اسکلروتراپی میتوان از آب سرد استفاده کرد؟
